Executive Stress Performance — component 4 van 5
Recovery engineering: herstel als ontwerp
Op CEO-niveau is herstel net zo belangrijk als belastbaarheid. En herstel is geen kwestie van vakantie, maar van hoe je week is ingericht.
In kort bestek
Recovery engineering is de vierde component van Executive Stress Performance. Edgar van Lent behandelt herstel hier niet als iets dat overblijft wanneer het werk klaar is, maar als een ontwerpvraag: slaap, beweging, kracht en cardio, alcohol, reistijd, vergaderblokken, momenten zonder input, telefoon en e-mail, en periodes van werkelijke cognitieve rust. Zijn stelling is dat op dit niveau de belastbaarheid zelden het knelpunt is, maar dat het herstel structureel niet is ingericht — en dat wat niet is ingericht, niet gebeurt.
Waarom dit onderdeel nodig is
Belastbaarheid en herstel zijn twee kanten van dezelfde zaak. Iemand die zijn belastbaarheid vergroot zonder zijn herstel in te richten, verhoogt alleen het niveau waarop hij vastloopt.
Herstel dat afhankelijk is van vakantie werkt niet. Drie weken per jaar compenseren negenveertig weken niet, en dat is bij mensen die op reserves lopen goed te zien: de vakantie levert twee dagen op en daarna is het terug.
Wat niet is ingericht, gebeurt niet. Een agenda die volledig gevuld is met werk laat geen ruimte over voor herstel, ongeacht de intentie. De ruimte moet er eerst staan.
Er zijn factoren die op dit niveau structureel worden onderschat: reistijd, alcohol bij zakelijke gelegenheden, en de volledige afwezigheid van momenten zonder input. Dat laatste is voor cognitief herstel bepalend en het is bij vrijwel geen enkele directeur nog aanwezig.
Wat er gebeurt
We ontwerpen de week opnieuw, waarbij we bij het herstel beginnen en het werk daarna plannen. Die omkering van de volgorde is bepalend; de gebruikelijke volgorde levert nooit ruimte op.
Slaap krijgt de eerste plaats, omdat het de enige factor is die niet te compenseren is. We kijken naar de werkelijke slaapduur, de regelmaat en de zaken die de slaap structureel bederven, waaronder alcohol en late schermtijd.
Beweging splitsen we in kracht en cardio, omdat ze een verschillende functie hebben. Het doel is niet fitheid als zodanig maar herstelcapaciteit, en dat vraagt een andere invulling dan een sportschema.
We nemen alcohol en reistijd expliciet mee. Beide worden zelden als belastingfactor gerekend terwijl ze dat wel zijn, en bij directie zijn beide vaak substantieel.
We richten vergaderblokken zo in dat er tussen zware momenten herstel zit, en we creëren momenten zonder input: geen telefoon, geen e-mail, geen gesprek. Voor cognitief herstel is dat niet een luxe maar de voorwaarde.
Tot slot leggen we vast wat er gebeurt wanneer de week onder druk komt te staan, want dat gebeurt. Zonder die afspraak sneuvelt het herstel als eerste, elke keer.
Concreet
Voorbeelden uit de praktijk
Zo ziet dit onderdeel er in een sessie werkelijk uit.
De week opnieuw ontworpen
Je week wordt van onderaf opgebouwd: eerst slaap, beweging, privéafspraken en momenten zonder input, daarna het werk. Wat er dan niet meer in past, is precies de informatie die je nodig had.
Het blok zonder input
Twee vaste periodes per week zonder telefoon, e-mail of gesprek. Geen agenda, geen doel. Dit is voor de meeste directieleden het moeilijkste onderdeel van de hele methode, en het meest effectieve.
De verborgen posten
Reistijd en alcohol een maand bijhouden als belastingfactor. Bij directie levert dat doorgaans een substantiële post op die nergens werd meegerekend.
Het noodscenario
Vooraf vastleggen wat er wél overeind blijft wanneer de week ontspoort. Wie dat niet vastlegt, verliest zijn herstel op het moment dat hij het het hardst nodig heeft.
Wat het oplevert
- Herstel staat in je week en is niet afhankelijk van de vraag of er ruimte overblijft.
- Je slaapt regelmatiger, en de factoren die je slaap bederven zijn benoemd en aangepakt.
- Er zijn periodes zonder input, wat voor cognitief herstel het zwaarst weegt.
- De verborgen belastingposten reistijd en alcohol zijn zichtbaar en zijn een keuze geworden.
- Er ligt een noodscenario voor de weken waarin het misloopt.
Wat dit niet is
Dit is geen medisch of diëtistisch advies en geen behandeling van slaapstoornissen. Het gaat om het inrichten van de werkweek. Bij aanhoudende slaapproblemen, lichamelijke klachten of vragen over alcoholgebruik hoort een huisarts erbij; Edgar van Lent doet daar geen uitspraken over. Over het effect van resilience-training is hij expliciet: er is aantoonbaar effect, maar de grootte en de duurzaamheid van dat effect verschillen tussen onderzoeken.
Kennismakingsgesprek
Een gesprek van een half uur waarin de situatie en de vraag helder worden. Daarna weet u of dit past, en zo niet, dan zeg ik dat.