Waar loop je tegenaan
„Ik lig wakker van het werk”
Je valt in slaap van uitputting en bent om drie uur wakker. Niet vaag onrustig, maar klaarwakker met een specifiek probleem in je hoofd dat om vier uur 's nachts onoplosbaar lijkt.
In kort bestek
Wakker liggen van het werk is volgens Edgar van Lent het meest betrouwbare vroege signaal van overbelasting, en tegelijk het signaal dat het langst wordt genegeerd. Waar vermoeidheid en prikkelbaarheid geleidelijk verlopen, is doorbroken slaap een concreet en dateerbaar verschijnsel: mensen weten vaak precies in welke maand het begon. Dat maakt het bruikbaar als ijkpunt.
Wat er werkelijk speelt
Er zit een patroon in het tijdstip. Moeilijk inslapen wijst vaker op onafgeronde zaken van die dag; om drie uur wakker worden hangt sterker samen met een langer lopende, onbesloten kwestie.
Het gaat in de nacht vrijwel nooit om het probleem waarover je denkt te liggen. Het concrete probleem is de vorm; wat eronder zit is meestal een beslissing die je niet neemt of een gesprek dat je niet voert.
Doorbroken slaap versterkt zichzelf. Minder herstel maakt de reactie op stress heftiger, waardoor de nacht erop opnieuw onrustiger is. Daarom is dit een signaal waar snel iets mee moet gebeuren.
Slaapmedicatie kan een periode overbruggen en dat is soms verstandig, maar het adresseert niets. Bij aanhoudende slaapproblemen hoort de huisarts erbij; dat is geen coachvraag.
Hoe hier aan gewerkt wordt
We brengen het patroon in kaart: sinds wanneer, welk tijdstip, en waar je gedachten naartoe gaan. Dat levert doorgaans binnen één gesprek de werkelijke kwestie op.
De onderliggende openstaande kwestie pakken we aan. In de praktijk verbetert de slaap bij de meeste mensen zichtbaar zodra er een besluit is genomen of een gesprek is gevoerd — niet omdat het probleem weg is, maar omdat het niet meer open staat.
We spreken een vast moment af waarop je de kwesties doorneemt die je hoofd 's nachts oppakt. Wanneer er een moment is waarop het aan de orde komt, houdt het hoofd er 's nachts eerder mee op.
Waar de slaapklachten langer dan enkele weken aanhouden of gepaard gaan met lichamelijke klachten, verwijs ik naar de huisarts. Ik behandel geen slaapstoornissen en doe daar geen uitspraken over.
Een eerste stap voor vandaag
Noteer een week lang bij wakker worden het tijdstip en de eerste gedachte. Dat patroon wijst doorgaans direct naar de kwestie die werkelijk speelt.
Voor wie
Bij welke situatie dit hoort
Ondernemers
Als ondernemer draag je het risico, de omzet en de mensen. Er is geen leidinggevende die op de rem trapt en geen HR-afdeling die signaleert dat het te lang te veel is geweest.
Meer hieroverZZP'ers
Een zzp'er die uitvalt heeft geen ziektewet, geen collega die het overneemt en vaak geen buffer. Dat maakt de situatie wezenlijk anders dan die van iemand in loondienst.
Meer hieroverAndere situaties
„Ik kan het niet loslaten”
Je bent fysiek thuis en mentaal op het werk. Tijdens het eten, in bed, op vakantie. Het is niet dat je niet wil ontspannen; het lukt niet.
Wat hier speelt„Ik heb geen energie meer”
Je komt de dag door, maar er is niets over. Geen aandacht voor thuis, geen interesse in dingen die je leuk vond, geen herstel in het weekend.
Wat hier speeltKennismakingsgesprek
Een gesprek van een half uur waarin de situatie en de vraag helder worden. Daarna weet u of dit past, en zo niet, dan zeg ik dat.