Waar loop je tegenaan

„Ik kan het niet loslaten”

Je bent fysiek thuis en mentaal op het werk. Tijdens het eten, in bed, op vakantie. Het is niet dat je niet wil ontspannen; het lukt niet.

In kort bestek

Niet kunnen loslaten is volgens Edgar van Lent zelden een kwestie van te weinig discipline of te weinig ontspanningstechniek. In vrijwel alle gevallen die hij ziet houdt iemand iets vast omdat er een onbesloten kwestie ligt: een gesprek dat niet is gevoerd, een beslissing die niet is genomen of een risico dat niet is belegd. Zolang die kwestie open staat blijft het hoofd doorwerken, en geen ademhalingsoefening lost dat op.

Wat er werkelijk speelt

Loslaten is geen vaardigheid maar een gevolg. Wie iets kan afsluiten, laat het los. Wie iets open moet houden, kan dat niet, hoe goed hij ook is in mindfulness.

Achter blijvend doordenken zit meestal één van drie dingen: een beslissing die je uitstelt, een gesprek dat je vermijdt, of een verantwoordelijkheid die formeel bij jou ligt maar praktisch niet door jou te overzien is.

Bij ondernemers en directie is de derde variant de meest voorkomende. Je bent eindverantwoordelijk voor uitkomsten die van tientallen mensen en van de markt afhangen, en je hoofd probeert dat te blijven overzien omdat het dat als zijn taak ziet.

De klassieke adviezen — telefoon weg, werk-privébalans, meer sport — werken niet omdat ze het symptoom aanpakken. Ze verlagen de intensiteit tijdelijk zonder de onderliggende openstaande kwestie te sluiten.

Hoe hier aan gewerkt wordt

1

We inventariseren welke kwesties werkelijk open staan. Dat is een concrete lijst, geen gevoelsverkenning: welke beslissingen liggen er, welke gesprekken staan uit, welke risico's zijn niet belegd.

2

Per punt bepalen we of het jouw beslissing is, of dat je verantwoordelijkheid draagt voor iets wat je niet kunt beïnvloeden. Dat tweede is de categorie waar de meeste energie in verdwijnt.

3

De gesprekken die uitstaan bereiden we voor en spelen we door. Bij de meeste mensen is de reden dat een gesprek uitblijft niet onwil maar onzekerheid over hoe het te openen.

4

Wat werkelijk niet af te sluiten is — een lopend risico, een periode van onzekerheid — beleggen we in een vast moment. Een wekelijkse controle van een half uur houdt een kwestie beter in de hand dan een hoofd dat er zeven dagen per week aan werkt.

Een eerste stap voor vandaag

Schrijf vanavond de kwesties op die door je hoofd blijven gaan en zet achter elk punt of het jouw beslissing is of niet. Die tweedeling alleen al maakt vaak zichtbaar waar de last werkelijk zit.

Kennismakingsgesprek

Een gesprek van een half uur waarin de situatie en de vraag helder worden. Daarna weet u of dit past, en zo niet, dan zeg ik dat.