Waar loop je tegenaan
„Ik ben mijn plezier in het werk kwijt”
Je doet je werk nog goed en het raakt je niet meer. Geen voldoening bij een goed resultaat, geen irritatie bij een misser. Vlak.
In kort bestek
Edgar van Lent onderscheidt drie oorzaken die er van buiten identiek uitzien: uitputting, waarbij het plezier terugkomt na herstel; verkeerde inhoud, waarbij het werk niet meer bij iemand past en herstel niets oplost; en verlies van betekenis, waarbij het werk klopt maar het waarom is weggevallen. Welke van de drie het is, bepaalt volledig wat er moet gebeuren, en de meest gemaakte fout is aannemen dat het de eerste is.
Wat er werkelijk speelt
Vlakheid is niet hetzelfde als ontevredenheid. Wie ontevreden is heeft nog energie; wie vlak is heeft die niet meer, en dat maakt de situatie ernstiger dan hij lijkt.
De drie oorzaken vragen tegengestelde oplossingen. Uitputting vraagt herstel, verkeerde inhoud vraagt verandering, verlies van betekenis vraagt een gesprek over waartoe. Rust nemen bij verkeerde inhoud levert een uitgeruste persoon in een verkeerde baan op.
Het gaat bijna nooit ineens. Meestal is er een periode van maanden of jaren waarin het plezier eruit loopt terwijl het functioneren doorgaat, en dat maakt het moment van ingrijpen diffuus.
Wanneer vlakheid samengaat met somberheid, verlies van interesse in alles buiten het werk of lichamelijke klachten, is de huisarts aan zet en niet een coach. Dat onderscheid maak ik expliciet.
Hoe hier aan gewerkt wordt
We bepalen eerst welke van de drie oorzaken het is. Dat gaat op feiten: wanneer begon het, geldt het voor alles of alleen voor het werk, en geeft vrije tijd wel plezier.
Bij uitputting werken we eerst aan herstel en pas daarna aan de vraag of het werk nog past. Een vlakke, uitgeputte persoon kan die vraag niet betrouwbaar beantwoorden.
Bij verkeerde inhoud gaan we concreet na wat er wel werkt. Bij vrijwel iedereen zijn er onderdelen van het werk die nog energie geven, en die verhouding is meestal aan te passen zonder een volledige carrièrewijziging.
Bij verlies van betekenis is het gesprek anders van aard: waar deed je dit voor, geldt dat nog, en wat dan wel. Dat is de langste route van de drie, en de enige die dan werkt.
Een eerste stap voor vandaag
Ga na of het plezier ook buiten het werk weg is. Is dat zo, dan is dit geen werkvraag maar een vraag voor je huisarts. Geldt het alleen het werk, dan is er inhoudelijk iets aan de hand dat te onderzoeken is.
Voor wie
Bij welke situatie dit hoort
Senior professionals
Als senior professional word je afgerekend op inhoud en op oordeel. Je hebt veel verantwoordelijkheid, maar zelden de bevoegdheid om je eigen werklast werkelijk te begrenzen.
Meer hieroverNa een eerdere burn-out
Wie een burn-out heeft doorgemaakt en opnieuw signalen voelt, heeft geen uitleg over burn-out nodig. Die kennis is er. De vraag is waarom het opnieuw gebeurt.
Meer hieroverWerkgevers
Voor een werkgever is de uitval van een sleutelfiguur een organisatorisch en financieel probleem, naast een menselijk probleem. Snelheid en helderheid zijn dan belangrijker dan een uitgebreid intakeproces.
Meer hieroverAndere situaties
„Ik heb geen energie meer”
Je komt de dag door, maar er is niets over. Geen aandacht voor thuis, geen interesse in dingen die je leuk vond, geen herstel in het weekend.
Wat hier speelt„Ik twijfel of ik nog op de juiste plek zit”
De twijfel is er al langer en je hebt hem nooit uitgesproken, omdat het uitspreken ervan in jouw positie al gevolgen heeft.
Wat hier speeltKennismakingsgesprek
Een gesprek van een half uur waarin de situatie en de vraag helder worden. Daarna weet u of dit past, en zo niet, dan zeg ik dat.